Những câu hỏi khi định vị thương hiệu quốc gia

[Bao Khanh]

Không ai có thể ngay lập tức đưa ra một định vị thương hiệu quốc gia. Để hình thành, phát triển một chiến lược định vị quốc gia phù hợp cho VN, chúng ta phải trả lời và thảo luận một cách nghiêm túc hai nhóm câu hỏi về năng lực và về động lực.

Đối với nội dung năng lực quốc gia, chúng ta cùng trả lời ba câu hỏi sau: điều gì chúng ta có thể làm tốt nhất (thế giới, châu Á, khu vực Đông Nam Á); điều gì chúng ta không thể làm tốt nhất; điều gì chúng ta buộc phải làm tốt - đạt chuẩn của khu vực và thế giới?

Những câu hỏi này cho biết những lĩnh vực gì chúng ta đóng vai trò mũi nhọn, những gì đóng vai trò nền tảng cần phải có, và những gì cần phải bỏ qua để đảm bảo sự tập trung của các nguồn lực mang lại hiệu quả cao nhất; đảm bảo được sự gặp gỡ giữa cái mà thế giới cần và cái mà VN có thể cung cấp để tạo ra lợi thế cạnh tranh, hình thành nên định vị của một quốc gia trước rất nhiều quốc gia cạnh tranh tương tự.

Tôi cho rằng có ba xu hướng của thế giới cần được VN coi như những nguồn lực để phát triển. Một là, xu thế phát triển bền vững thay cho phát triển quá thiên về vật chất. Hai là, thế kỷ của một châu Á phục hưng. Ba là, cơ hội từ một thế giới phẳng về thông tin, công nghệ, nhân lực, tài chính. Các xu thế này cho phép ta có cơ sở để xác lập các chiến lược phát triển đột phá, sử dụng nguồn lực của thế giới để phát triển.

Về thế mạnh của VN, theo tôi, chúng ta có thể phát triển nông nghiệp hiện đại, du lịch trên cơ sở văn hóa và sinh thái tự nhiên (trong đó gồm cả các lĩnh vực như ẩm thực, dưỡng sinh, y học dân tộc...), kinh tế biển, kinh tế tri thức. Quả thật, đó là những thế mạnh không thể chối cãi của một quốc gia sở hữu hơn 3.000km bờ biển nhiều tài nguyên; có vị trí địa chính trị mang ý nghĩa chiến lược; có truyền thống và tài nguyên văn hóa lâu đời; có con người cần cù, thông minh và sáng tạo vào bậc nhất trên thế giới.
Bên cạnh đó, có những lĩnh vực buộc phải làm tốt để đảm bảo sự tự chủ và ổn định như năng lượng (truyền thống và năng lượng mới), hệ thống kho vận (logistic), hệ thống tài chính, hệ thống phân phối nội địa. Vậy thì, ẩm thực như Philip Kotler nhắc đến chỉ là một phần trong số những thứ VN có và thế giới đang cần. Chúng ta hoàn toàn có thể làm được nhiều hơn vậy, tốt hơn vậy.